Ο Όσιος Θεοφάνης μας άφησε την υπέροχη Χρονογραφία του, ένα ιδιότυπο είδος μεταξύ ιστορίας και απομνημονευμάτων, που αρχίζει απ΄ τα χρόνια του Διοκλητιανού (284 μ.Χ.) και φθάνει μέχρι την πτώση απ΄ τον θρόνο του Μιχαήλ Α΄ του Ραγκαβέ (813 μ.Χ.), του εικονόφιλου. Οπότε η ιστορία του περιέχει 528 χρόνια. Και μάλιστα τα γεγονότα τα γράφει κατ΄ έτος· και το σπουδαιότερο, γράφει όσο γίνεται αντικειμενικά. Δεν χαρίζεται ο Θεοφάνης σε κανέναν, γιατί από κανέναν δεν περίμενε τίποτα· ούτε πατριάρχης να γίνει, ούτε πρωθυπουργός, ούτε αξιώματα να του δώσουν· τα είχε όλα και τ΄ άφησε. Γι΄ αυτό και μιλάει τη γλώσσα του Θεού, τη γλώσσα της αλήθειας, τη γλώσσα του δικαίου, τη γλώσσα της ομορφιάς.
Διαβάζοντας τη Χρονογραφία σημασία έχει να πάρουμε τα νοήματα απ΄ τον Θεοφάνη. Ο Θεοφάνης πήγε στον Χριστό και δεν έφευγε μετά. Τον κλείσανε φυλακή δυό χρόνια!
Ο όσιος Θεοφάνης ας μας ευλογεί. Ας έχουμε την ευχή του, ας προστατεύει την πατρίδα μας κι όλο τον κοσμάκη, κι ας μας αξιώσει να διαβάσουμε τη Χρονογραφία του.
Αρχιμανδρίτης Ανανίας Κουστένης
(Από το οπισθόφυλλο της έκδοσης)
Κείμενο – Μετάφραση








